NBA stelt standaard voor uitgebreide controleverklaring vast

Het NBA-bestuur heeft de nieuwe standaard voor de controleverklaring vastgesteld. De standaard is nu voorgelegd aan de minister van Financiën voor goedkeuring. Daarna wordt de standaard als onderdeel van de NV COS in de Staatscourant gepubliceerd.

De nieuwe standaard regelt dat accountants in de controleverklaring meer vertellen over hun controleaanpak. Hij heeft betrekking op controles bij organisaties van openbaar belang (oob’s) en geldt voor het eerst over de jaarrekening 2014.

Doel

Doel is om het vertrouwen in de controle te vergroten. De roep om meer informatie in de controleverklaring is internationaal en wordt gedeeld door opstellers, gebruikers en de politiek. De internationale regelgever IAASB is daarom met standaarden gekomen voor de nieuwe verklaring. Parallel daaraan heeft ook het Europees Parlement in juni regels gesteld voor een verklaring waarin meer verteld wordt over de controleaanpak.

Nederland is na het Verenigd Koninkrijk het tweede land dat de uitgebreide controleverklaring implementeert. Hiermee loopt Nederland voorop in Europa.

Afwijking internationale standaard

De nieuwe controleverklaring geeft op enkele onderdelen meer informatie dan internationaal voorgeschreven. Met name over de reikwijdte van de groepscontrole en de gehanteerde materialiteit wordt extra informatie gegeven. Sommige partijen stellen dat het voor de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven belangrijk is om in de Nederlandse verklaring niet teveel af te wijken van wat internationaal wordt voorgeschreven. Maar met name investeerders en politiek vinden het belangrijk dat deze informatie wel wordt verstrekt.

Het NBA-bestuur meent dat het verstrekken van deze informatie een belangrijke bijdrage levert aan het begrip over de controleaanpak en daarmee aan het vertrouwen van gebruikers van de verklaring. Nu ook in het VK deze informatie wordt verstrekt, acht het NBA-bestuur dit voordeel belangrijker dan het nadeel van het internationaal afwijken.

Eigen weg zoeken

Het is belangrijk dat accountants de mogelijkheid krijgen om binnen de kaders van de nieuwe verklaring hun eigen weg te zoeken. Uitgangspunt is om de verklaringen zoveel mogelijk in te laten gaan op de specifieke situatie bij de gecontroleerde entiteit. De NBA wil innovatie op dat gebied niet in de weg staan. Daarom is gekozen voor een standaard die op principes gebaseerd is, waarbij er veel vrijheidsgraden voor de accountant zijn.

Het is dus goed mogelijk dat er zich ontwikkelingen voordoen in de verklaringen die worden verstrekt. Dit kan tot verschillen leiden in eerder en later uitgegeven verklaringen. De NBA ziet deze mogelijkheid om van de ervaringen te leren als een belangrijk voordeel.

Consultatie

De uitgebreide controleverklaring is tot stand gekomen nadat accountants en belanghebbenden gevraagd is naar hun mening over de verklaring. De formele consultatiereacties, een rondetafelsessie en de discussies op accountant.nl hebben in een aantal gevallen geleid tot het aanpassen van de concept-standaard en het voorbeeld van de verklaring. In andere gevallen is geconstateerd dat de voorstellen toereikend waren of dat nader onderzoek nodig was, maar dat voorlopig wordt vastgehouden aan de gekozen uitgangspunten.

Fraude

Een belangrijk punt in de discussie had betrekking op het thema fraude. Sommige respondenten vonden dat fraude nog nadrukkelijker in de verklaring aan de orde moest komen. De NBA heeft geconcludeerd dat dit niet nodig is, omdat de accountant in zijn oordeel aangeeft dat hij meent dat de jaarrekening geen materiële fout bevat als gevolg van fraude. In de beschrijving van zijn verantwoordelijkheden licht hij toe wat er van hem wordt verwacht om tot dit oordeel te komen.

Als fraude belangrijke extra aandacht heeft gekregen in de controle zal de accountant dit toelichten als kernpunt in zijn verklaring. Daarmee vindt de NBA dat er een goede balans is. De NBA zal binnen enkele dagen een document publiceren waarin nader wordt ingegaan op de bevindingen uit de consultatie.

Meer informatie is verkrijgbaar via Jan Thijs Drupsteen van de NBA of kijk op de pagina 'Naar een uitgebreidere controleverklaring'.